۴۰ روز پس از ترسیم چشم‌انداز اقتصاد ایران؛ نشانه‌ها چه می‌گویند؟
در ابتدای مهرماه، در مقاله‌ای با عنوان «اقتصاد ایران در نیمه دوم ۱۴۰۵؛ چشم‌انداز رکود تورمی»، تلاش کردم با بررسی متغیرهایی مانند رشد اقتصادی، تورم، صادرات نفت، دسترسی به منابع ارزی، تامین انرژی و وضعیت بودجه، تصویری از مسیر احتمالی اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ارائه کنم.
🔗 لینک مقاله : https://hrmnia.com/iran-economy-outlook-second-half-1405/
حالا پس از گذشت حدود ۴۰ روز، فرصت مناسبی است تا به جای تکرار پیش‌بینی‌ها، آنها را با داده‌های منتشرشده مقایسه کنیم.
۱. رکود؛ نگرانی‌ای که در آمار تولید دیده می‌شود
بر اساس آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، تولید ناخالص داخلی در بهار ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۰٫۱ درصد کاهش داشته است. حتی با حذف بخش نفت نیز رشد اقتصادی منفی ۴٫۶ درصد بوده است.
این ارقام نشان می‌دهند مسئله فقط محدود به صادرات نفت نیست و فشار رکودی به بخش‌های دیگر اقتصاد نیز سرایت کرده است.
۲. تورم؛ کاهش نرخ به معنای کاهش قیمت نیست
در مهرماه، تورم نقطه به نقطه به ۸۸٫۷ درصد رسید. این رقم نسبت به شهریور ۱٫۱ واحد درصد کاهش داشته، اما تورم ماهانه همچنان ۴٫۴ درصد بوده است.
به بیان ساده، قیمت‌ها همچنان در حال افزایش‌اند.
از طرف دیگر، تورم نقطه به نقطه تولیدکننده در بخش صنعت در تابستان به ۱۴۷٫۳ درصد رسیده است. این فاصله قابل توجه میان تورم تولیدکننده و مصرف‌کننده، زنگ هشداری برای هزینه‌های تولید و فشارهای تورمی پیش رو است.
۳. تولید و فعالیت اقتصادی؛ شامخ همچنان زیر مرز رونق
در گزارش شهریورماه شامخ، شاخص کل اقتصاد ۴۶٫۲ و شاخص صنعت ۴۸٫۵ اعلام شده است. هر دو شاخص پایین‌تر از مرز ۵۰ قرار دارند.
این وضعیت با تصویری که در مقاله از دشواری فعالیت بنگاه‌ها، محدودیت تقاضا و مشکلات تولید ترسیم شده بود، همخوانی دارد.
۴. درآمدهای ارزی؛ نفت همچنان یکی از گلوگاه‌های اصلی
گزارش‌های منتشرشده درباره محدودیت صادرات نفت خام ایران نشان می‌دهند که دسترسی به درآمدهای ارزی همچنان با ریسک جدی روبه‌رو است.
اهمیت این موضوع فقط به درآمدهای نفتی محدود نمی‌شود؛ کاهش ورود ارز می‌تواند بر تامین واردات، هزینه تولید، انتظارات ارزی و در نهایت کسری بودجه و تورم اثر بگذارد.
۵. چشم‌انداز رشد؛ برآوردهای بین‌المللی نیز بدبینانه‌تر شده‌اند
صندوق بین‌المللی پول در برآورد اکتبر ۲۰۲۶، انقباض ۷٫۶ درصدی اقتصاد ایران را برای سال جاری پیش‌بینی کرده است. این برآورد نسبت به پیش‌بینی قبلی آن بدبینانه‌تر است و نشان می‌دهد ریسک‌های اقتصاد ایران همچنان جدی ارزیابی می‌شوند.
جمع‌بندی؛ آیا تحلیل اولیه درست بود؟
در فاصله کوتاه ۴۰ روزه، چند نشانه مهم در جهت همان نگرانی‌هایی حرکت کرده‌اند که در مقاله مطرح شده بود:
– تداوم رکود و افت تولید؛
– ماندگاری تورم بالا؛
– فشار هزینه‌ای بر بنگاه‌های تولیدی؛
– انقباض فعالیت اقتصادی؛
– و تداوم محدودیت‌های ارزی و صادرات نفت.
البته هنوز نمی‌توان درباره تحقق نهایی سناریوهای پایان سال، به‌ویژه برآوردهای تورمی اسفند ۱۴۰۵، حکم قطعی داد. پیش‌بینی اقتصادی باید در برابر داده‌های جدید آزموده شود؛ اگر شرایط تغییر کند، تحلیل نیز باید به‌روز شود.
برای من، ارزش یک تحلیل اقتصادی فقط در درست درآمدن یک پیش‌بینی نیست؛ بلکه در این است که بتواند متغیرهای مهم را به‌درستی شناسایی کند، رابطه میان آنها را توضیح دهد و در طول زمان با واقعیت سنجیده شود.
#IranEconomy #EconomicOutlook #Stagflation