دارایی اصلی شرکت
بزرگ ترین دارایی شرکت کجای ترازنامه است؟
این روزها که مدیران مالی درگیر ارسال اظهارنامه، بستن حساب ها و تهیه صورت های مالی هستند، بد نیست به جای خالی یکی از گزارش های ارزشمند در شرکت های ایرانی توجه کنیم:
بیانیه سرمایه فکری یا ICS
ما برای زمین، ساختمان، ماشین آلات، تجهیزات و نرم افزار یادداشت توضیحی داریم؛ اما دانش کارکنان، تجربه مدیران، فرهنگ سازمانی، فرایندهای شکل گرفته و رابطه پایدار با مشتریان را کجا نشان می دهیم؟
بیانیه سرمایه فکری قرار نیست برای کارکنان شرکت قیمت تعیین کند یا رقم تازه ای به دارایی های ترازنامه بیفزاید.
ICS معمولا سرمایه فکری سازمان را در سه بخش نشان می دهد:
• سرمایه انسانی؛ دانش، تجربه، مهارت و توان رهبری
• سرمایه ساختاری؛ فرایندها، سامانه ها، نوآوری و دانش سازمانی
• سرمایه ارتباطی؛ مشتریان، تامین کنندگان، شرکای تجاری و اعتبار برند
از نظر من، می توان در کنار یادداشت توضیحی دارایی های سرمایه ای یا CA، بخشی مکمل برای افشای این توانمندی ها در نظر گرفت؛ البته با تاکید روشن بر اینکه این اطلاعات «افشا» شده اند، نه اینکه لزوما به عنوان دارایی در ترازنامه «شناسایی» شده باشند.
برای نمونه، شرکت می تواند درباره ساعت آموزش کارکنان، ماندگاری نیروهای کلیدی، کاهش شکاف مهارتی، میزان مستندسازی فرایندها، توان نوآوری و ماندگاری مشتریان گزارش دهد.
این موضوع در برخی کشورها سال هاست جدی گرفته شده است.
از سال ۲۰۰۵، دانشگاه های دولتی اتریش موظف شده اند هر سال بیانیه سرمایه فکری یا Wissensbilanz ارائه کنند. این گزارش افزون بر سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه ارتباطی، هدف ها، راهبردها و پیامدهای عملکرد دانشگاه را نیز دربرمی گیرد.
در ژاپن نیز اجرای مرحله ای استانداردهای SSBJ از سال مالی منتهی به ۳۱ مارس ۲۰۲۷ برای شرکت های پذیرفته شده در بازار Prime بورس توکیو با ارزش بازار ۳ تریلیون ین و بیشتر آغاز می شود.
البته SSBJ به معنای الزام به انتشار یک ICS مستقل نیست؛ اما شرکت ها را به افشای ریسک ها و فرصت های پایداری بااهمیت ملزم می کند؛ اطلاعاتی که بسته به فعالیت شرکت می تواند سرمایه انسانی و منابع دانشی آن را نیز دربرگیرد.
این روند یک پیام روشن دارد:
ارزش یک سازمان فقط در دارایی های فیزیکی و عددهای ترازنامه خلاصه نمی شود.
ممکن است دو شرکت ساختمان، تجهیزات و سرمایه مالی مشابهی داشته باشند؛ اما شرکتی که نیروی انسانی توانمندتر، دانش سازمانی عمیق تر و رابطه محکم تری با مشتریان دارد، از توان بسیار بیشتری برای ارزش آفرینی آینده برخوردار باشد.
شاید زمان آن رسیده باشد که صورت های مالی، در کنار آنچه شرکت «دارد»، بخشی از آنچه شرکت «می داند و می تواند انجام دهد» را نیز به ما نشان دهند.
به نظر شما آیا افشای بیانیه سرمایه فکری در یادداشت های توضیحی شرکت های ایرانی می تواند به ارزیابی واقعی تر آنها کمک کند؟
✍️ حمیدرضا میلانی نیا
خالق مفهوم اثر حباب رضایت
🎯 برای فهم سازمان، باید اول انسان را فهمید.
#سرمایه_فکری #سرمایه_انسانی #گزارشگری_مالی #مدیریت_مالی #ارزش_گذاری